Forum Dolnośląskich Regionalistów

http://wroclaw.gazeta.pl/wroclaw/1,35751,7640150,Potyczki_herbowe__czyli_wyklad_prof__Zerelika.html

Wczoraj udalęm się na owy wykląd aby dowiedzieć się paru rzeczy. wykłąd sam w sobie byl super. cała sala wypelniona. Dyskusja toczyłą się (walka) o św. Dorotę/Jana Ewangelistę.... ale nigdy w ciągu ponad 1.5h nie uslyszalęm tyle razy slowa śląski, Śląsk.

Rozmowa z profesorem była owocna. Wiem do kogo uderzać.

Trzeba jakąś dotrzeć do Wrocławskiego Towarzystwa Miłośników Historii.

Zdobyłeś może jakieś kontakty do nich?

Tak - muszę się udać na UWr - jest ponoś grupa profesorów krzewiąca idee Ślaskie i prawdę.
Dlatego min. tam poszedłem - atmosfera była super. Po tamtym wystąpieniu z Prezesem WŚ na Radzie Miejskiej - ten wykląd przekonal mnie, ze warto wyjśc na miasto i wychilić gglowę poza forum.

Jak już dobiję się do nich - dam znać - wpisałem się na ich listę mailingową - mają dawać znać

na uniwerku jest otwarty chyba kierunek-kultura i język śląski.

Jak dasz radę to popytaj jak to wygląda, czy ta idea jeszcze żyje itd ;>

też mi się to obilo o uszy - zawsze podkreślałem, że potrzebni są histortycy

jak znajde linka to Ci podeślę na priva

ok

a jeszcze jedno - bo zapomniałem - jeszcze nigdy podczas czyjegoś wystąpienia publicznego nie słyszałęm tyle razy słow: śląski, Śląsk, Śląska, Śląskiej, itp.... aż miło sluchać - ale to są historycy - oni nie robią oczu na haslo - Wroclaw stolicą Śląska. LEgnica = Śląsk - czy Historia Śląska to nie historia Polski....

Pięknie tez wyjaśnił skąd ten Lew czeski... prawda... na pierwszej heraldycznej, najważniejsze pozycji... a dopiero drugi Zgorzelec... Padło też pytanie skąd przepaska na Zgorzelcu...

Pierwszy raz sobie uświadomiłęm, ze herb Wrocławia nie jest taki oczywisty... Strasznie mi się spodobal herb ze zgorzelcami w pozycji 1,3 i szchownicą w pozycji 2,4. Oczywiście to nie byla szachownica polska.
Dowiedzialem się też, że Czech miały orla - a dopiero potem zmieniły na lwa - aby sprzeciwić się cesarstwu (niemieckiemu)

Pono Wroclaw jest jedynym miastem na świecie, z tak bujną historią herbu i tak zmieniającym się herbem - ten obecny - nei dość że niejasny (Ewangelista? Dorota?) - to też byl zmieniany.

Za najistotniejsze symbole Wrocląwia uważa się oczywiście Jana Chrzciciela oraz 2 litery V czyli literę "W" - ale to tak na prawdę są dwie V od Vratislavia

Co ciekawe - słynny orzel ślaski byl obok żelaznego krzyża jedynym symbolem na herbie z okresu przed destrukcyjnego - czyli IIw Światowej - to pamiętamy - zachowal się on jednak na posągu na Drobnera.

Prof. opowiedzial tez najnowsze czasy - walkę o obecny herb i ironizowal z tego komunistycznego....
O dziwo - na sali śmiechy sie pojawiały za każdym razem, gdy owy "POLSKI" herb się pojawial - "ciekawie" tez wyglądały wizje zmodyfikowanego tego herbu z przepaską na jego polskim, bialym orlle - tak sobie pomyślalęm, ze polski orzel się ześląszczyl.

na uniwerku jest otwarty chyba kierunek-kultura i język śląski.

Tos mnie zaciekawil. Ciekawe co przez to rozumieja- czy prawdziwy jezyk slaski i kulture czy to co w Polsce sie za to podaje. Dam przyklad tekstu po slasku, troche watpie czy rzeczywiscie taki absolwent zrozumie, ale jesli tak to wspaniale.

"Tausend Worte Schlesisch" (Von Ernst Schenke)

Jeder Mensch, woher er auch mag stammen,
Redet gern, wie ihm der Schnabel wuchs.
Doch wenn er mit "Höhern" kommt zusammen.
Wird er vornehm und besinnt sich flugs.
Denn der Dialekt paßt nicht für jeden,
sagt er sich teils ängstlich, teils mit List,
Aber wir wolln jetzt mal "Schlesisch" reden,
Wie der Schnabel uns gewachsen ist.
Assa, trinka, schloofa, stiehn und sitza
Sagt bei uns der Mensch, der sich nicht ziert.
Renna, loofa, liega, friern und schwitza,
Das wird hier von jedermann kapiert.
Essen, trinken, schlafen, stehn und sitzen
Ist auch in der Schläsing täglich Brauch;
Rennen, laufen, liegen, friern und schwitzen
muß der "Usinger" wie andre auch.
Wischt er die Nase sich, so ist's die "Noase",
Läßt er sich einen Zahn ziehn, ist's "derr Zoahn",
Schießt einen Hasen er, so ist's "derr Hoase",
Die Frau, das ist "die Froo", der Mann "derr Moan".
Uba, unda, haußa oder hinne
Bringt der Schlesier sein Dasein zu;
Kommt er nicht hinaus, so steckt er drinne,
"Trübetimplich" ist er, doch auch "fruh".
"Mucksch" ist er mitunter, "mieseldrähtig",
"Eppsch" tun kann er, wenn ihn was verdrießt,
"Freindlich" kann er sein, jedoch auch "grätig",
Wenn er hustet, "kuuzt" er, dieses "Biest".
Liebt er ein "Madel", nennt er sie "is Schatzla",
"Mei Schamster" sagt zu ihm das junge "Blutt";
Umhalst er sie und gibt er ihr "a Schmatzla",
Spricht leise sie zu ihm: "Iech bien derr gutt!"
Ist die Liebe dann soweit gediehen,
Daß 'ne Heirat draus wird, macht er "Huxt",
Möglichst wenn im Mai die "Beeme bliehen",
Und da wird getanzt, "geteebst", "gejuxt".
"Kließla" gibts von frischem "weeßnem Mahle",
"Sträselkucha", Sauerkraut und "Krien"
und "derr Bräutjam" spricht zur Braut: "Na, Ahle,
Is's uff inser Huxt nich wunderschien?"
Doch später, da gibts "Surga monch Gebindla",
Do wird "is Köppla" schwer "als wie a Kerbs"
Und wenn "derr Seeger" schlägt "is letzte Stündla"
Spricht er: "Ju, ju, iech gieh jitz uff a Sterbs".

To jest dialekt śląski języka niemieckiego. Ale czytałem, że tam profesorowie germanistyki też pracują więc całkiem możliwe, że studenci operujący niemieckim będą się tego uczyć.

Ale na codzień chyba uczą się słowiańskiego śląskiego

Na instytucie historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego jest też specjalizacja "historia Śląska" - przez 3 lata studiów jest kilkanaście przedmiotów, dotyczących dziejów Śląska jako całości. Bardzo ciekawe ćwiczenia i wykłady. Stamtąd wychodzi co rok kilkuastu/kilkudziesięciu uświadomionych Ślązaków

Późniejszy admirał Erich Raeder wspominał, że gdy sprowadził się z rodzicami do Zielonej Góry to miał problem ze śląskim akcentem

Jesli ten rodzaj slowianskiego jezyka przedstawia sie jako slaski to podejrzewam, ze ten dzial moze byc komunistycznym reliktem. Przedstawianie tego jezyka jako slaskiego bylo by po prostu historycznym klamstwem..
Nauka kultury i historii byly by na miejscu i wrecz niezbedna, ale z klamstwami na temat jezyka powinni dac spokoj jesli rzeczywiscie jest tak jak mowisz. Mejden, profesorowie germanistyki zdadza sie w tym wypadku raczej na nic. Poczatek tego cytowanego wierszyka zrozumieja. Bo jest po niemiecku. Zreszta wierszyk jest adresowany do niemieckiego czytelnika, ktoremu narrator tlumaczy znaczenie slaskich slow i inne slaskie zaszlosci kulturowe. Niestety nie moge polecic Ci niczego gdzie moglbys sie wiecej dowiedziec na temat "schlesisch", bo polskich publikacji na jego temat raczej nie ma. Jednym z wczesnych swiadecw tego jezyka w literaturze jest tworczosc XVII wiecznego glogowianina- Andreasa Gryphiusa. Do innych przykladow jest tworczosc wroclawianina- Carla von Holtei. Innymi autorami sa pochodzacy z Milikowic, powiat swidnica Paul Keller, swidniczanin- Max Heinzel, Philo von Walde. Slask mial wlasna, swoja kulture,a nawet jezyk. Jej istnienie i jezyka nie bylo wygodne polskim wladzom, wiec przez swoje dzialania i media kreowaly wlasna wizje sprawy. Dlatego obecnie w Polsce nie ma najczesciej nawet pojecia o istnieniu takiego jezyka.

Sa na Uniwersytecie Wroclawskim jednak naukowcy, ktorzy zasluguja na uznanie- sa to Roscislaw Zerelik i Marek Czaplinski. Ich autorstwa ksiazka, napisana w zespole wiecej autorow pt. "Historia Slaska" jest nowa jakoscia w Polskich publikacjach na temat Slaska. Polecam.

No włąśnie o tym panu mowa a książka wypas

"Historię Śląska" prof. Czaplińskiego & Co. mam - świetna książka. Muszę się jeszcze zaopatrzyć w Dolny Śląsk - monografia historyczna" pod redakcją prof. Wrzesińskiego (też wydana przez UWr - nawet okładka podobna )