Moim zdaniem większość nacjonalizmów ma wymiar reaktywny - na zasadzie: nie pasujemy do większej grupy, więc tworzymy własną. Oczywiście tej decyzji mogą towarzyszyć różne emocje - może to być prosta, chłodna konstatacja, ale równie dobrze reakcja gwałtowna połączona z demonizowaniem sąsiada.